Sảng rượu là gì? Cách chăm sóc bệnh nhân sảng rượu
Sảng rượu là tình trạng thường gặp ở những người nghiện rượu sau một thời gian dài ngừng uống rượu. Đây là hội chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời. Vậy chính xác sảng rượu là gì? Sảng rượu kéo dài bao lâu? Cách chăm sóc bệnh nhân sảng rượu như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của Ecoair Việt Nam.
Sảng rượu là gì?
Người nghiện rượu khi cai rượu thường gặp phải hội chứng cai rượu. Đây là hội chứng xảy ra ở những người từng nghiện rượu nhưng ngừng uống rượu đột ngột hoặc giảm đáng kể lượng uống hàng ngày. Sảng rượu là biểu hiện nghiêm trọng nhất của hội chứng cai rượu.
Một số triệu chứng đặc trưng của tình trạng sảng rượu là:
- Rối loạn nước điện giải;
- Rối loạn thần kinh thực vật nặng;
- Lú lẫn;
- Kèm theo một số rối loạn nghiêm trọng khác.
Phải biết rằng, các rối loạn này ảnh hưởng nghiêm trọng lên toàn bộ cơ thể và não bộ.
Các triệu chứng của sảng rượu có thể xảy ra một cách đột ngột, nhưng thường xảy ra nhất sau 2 – 4 ngày người nghiện rượu đột ngột ngừng sử dụng rượu hoặc giảm đáng kể lượng rượu tiêu thụ.
Sảng rượu được xếp vào nhóm cấp cứu tâm thần tối khẩn cấp trong y khoa. Tỷ lệ tử vong có thể lên đến 33% nếu người bệnh không được phát hiện, điều trị kịp thời và đúng cách.
Các giai đoạn của sảng rượu
Sảng rượu gồm 2 giai đoạn là:
Giai đoạn 1: Giai đoạn khởi phát
Sảng rượu có thể khởi phát một cách đột ngột sau 1-2 ngày người nghiện rượu ngừng uống rượu. Một số biểu hiện ban đầu của bệnh sảng rượu là mất ngủ, run, rối loạn thần kinh thực vật và bị chếnh choáng. Thời gian khởi phát thường là 1-2 ngày từ khi ngừng uống rượu. Nhưng cũng có trường hợp sau 3 – 4 ngày.
Bệnh sảng rượu luôn bắt đầu từ những cơn co giật kiểu động kinh. Do đó, nếu bệnh nhân cai rượu bị co giật kiểu động kinh thì phải đề phòng với bệnh sảng rượu.
Giai đoạn 2: Giai đoạn toàn phát
Thời gian bước vào giai đoạn toàn phát là sau khi cai rượu 3 – 5 ngày. Lúc này, bệnh nhân sảng rượu thường xuất hiện các triệu chứng như:
- Người bệnh không biết mình là ai, bị rối loạn định hướng và thời gian.
- Người bệnh luôn xuất hiện ảo giác, nghĩ mình bị hại. Triệu chứng này chi phối mọi hành động của họ và sẽ xuất hiện bất cứ lúc nào.
- Hay đột ngột vùng chạy, tấn công những kẻ thù vô hình,…
- Các triệu chứng thường giảm vào buổi sáng và tăng nhiều lên vào chiều tối.
Nguyên nhân dẫn đến bệnh sảng rượu
Khi người nghiện rượu uống quá nhiều rượu mỗi ngày, hệ thần kinh dần bị phụ thuộc vào rượu. Đồng thời, tăng tương tác với thụ thể serotonin, tăng phóng thích opiate nội sinh, kích hoạt NMDA hậu synap và hệ thống GABA.
Khi họ đột ngột giảm đáng kể lượng rượu tiêu thụ mỗi ngày sẽ dẫn đến thiếu ức chế NMDA, giảm kích thích hệ GABA. Khi đó, cơ thể họ sẽ xuất hiện các triệu chứng của hội chứng cai rượu. Trong đó, biểu hiện nặng nhất chính là sảng rượu.
Nhóm người có nguy cơ cao bị sảng rượu sau khi cai rượu là người uống nhiều rượu hơn 1 tháng, người hơn 30 tuổi, người có tiền sử bị bệnh sảng rượu và người đang mắc bệnh lý nền.
Bệnh sảng rượu nguy hiểm như thế nào?
- Theo các bác sĩ điều trị, người mắc bệnh sảng rượu thường chạy, thậm chí có thể nhảy từ trên cao xuống đất.
- Họ có thể bị hạ đường máu, rối loạn điện giải và co giật,… Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách thì tỷ lệ tử vong khá cao.
- Người nghiện rượu thường có sức đề kháng kém, hay bị nhiễm trùng. Nên khi cai rượu họ sẽ có cảm giác mệt mỏi. Điều này khiến quá trình cai rượu khó khăn hơn. Những người mắc bệnh sảng rượu mà vẫn tiếp tục uống rượu có nguy cơ cao mắc các bệnh nguy hiểm như u xơ gan, ung thư gan.
- Ở nhóm người nghiện rượu mãn tính, khi cai rượu, họ sẽ cảm thấy mất ngủ, lo âu, mệt mỏi, buồn bực trong người,… Tính cách của họ có thể thay đổi tiêu cực, trở nên ác độc và hung dữ hơn.
- Người bệnh sảng rượu hay quên, về lâu về dài thì tinh thần càng bị sa sút, chậm chạp.
Tiêu chuẩn chẩn đoán sảng rượu
Khi nghi ngờ người thân của mình có những dấu hiệu của bệnh sảng rượu, người nhà cần ngay lập tức đưa họ đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.
Các bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng. Để chẩn đoán và đưa ra phương hướng điều trị. Một số xét nghiệm cận lâm sàng cần thực hiện như: Công thức máu, sinh hóa máu, điện tâm đồ, điện não đồ, CT sọ não, xét nghiệm. Để tìm các độc chất trong cơ thể, thang đánh giá hội chứng cai rượu CIWI-Ar và các xét nghiệm thường quy khác.
Phác đồ điều trị hội chứng cai rượu Bộ Y tế
Bệnh nhân sảng rượu sẽ được điều trị trong phòng cấp cứu của khoa tâm thần. Phòng này có đầy đủ bình oxy, máy hút, các thiết bị y tế cần thiết để xử lý các tình huống cấp bách. Thông thường, bác sĩ sẽ điều trị cơn sảng rượu theo lộ trình sau:
- Cố định bệnh nhân tại giường.
- Cho bệnh nhân ngửi bông tẩm cồn hoặc uống vang nhằm giảm các triệu chứng đang gặp phải.
- Thực hiện chế độ hộ lý cấp 1. Nếu cần thiết thì cho người bệnh thở oxy và hút đờm.
- Thực hiện các xét nghiệm cần thiết, nhất là đường máu nhằm theo dõi tình trạng của bệnh nhân.
- Bác sĩ kê đơn thuốc nhằm giảm các triệu chứng của hệ thần kinh giao cảm (Clonidine), thuốc chẹn beta Benzodiazepine để an thần và chống co giật, glucose và dung dịch điện giải để xử lý rối loạn điện giải và đường huyết.
Sau khi điều trị cơn sảng rượu, bác sĩ sẽ tiếp tục điều trị nhằm khắc phục các biến chứng ở người nghiện rượu mãn tính. Như tình trạng thiếu hồng cầu to do thiếu vitamin B12 và magie. Ngoài ra, bác sĩ thăm khám sẽ chỉ định bệnh nhân tầm soát các bệnh về tim mạch, về gan, về thần kinh ngoại biên và hội chứng mất trí nhớ Korsakoff.
Sảng rượu kéo dài bao lâu?
Thông thường, sảng rượu diễn tiến theo thời gian sau:
- Dấu hiệu khởi phát khoảng 48 – 72 giờ sau khi ngừng uống rượu.
- Kéo dài trung bình 3 – 5 ngày. Một số trường hợp nặng có thể kéo dài 7 – 10 ngày.
- Sau khoảng 5 – 7 ngày, các triệu chứng nặng thường giảm dần nếu được điều trị đúng cách.
Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân sảng rượu
Quá trình chăm sóc bệnh nhân sảng rượu (Delirium Tremens) cần chú ý một số điểm chính sau:
- Đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế kịp thời để bác sĩ theo dõi và điều trị.
- Để bệnh nhân ở phòng thoáng, ít tiếng ồn, tránh khiến họ bị kích động hoặc hoảng loạn hơn.
- Chú ý các dấu hiệu như: sốt cao, co giật, lú lẫn nặng, tim đập nhanh. Nếu có những triệu chứng này thì cần đưa đi cấp cứu ngay lập tức.
- Cho bệnh nhân uống nước, ăn cháo hoặc thức ăn dễ tiêu khi bệnh nhân tỉnh táo.
- Tuyệt đối không cho người bệnh uống rượu để “giảm sảng”.
Tóm lại, sảng rượu là triệu chứng nguy hiểm nhất của hội chứng cai rượu. Bệnh có tỷ lệ tử vong khá cao nếu không được cấp cứu kịp thời. Vì thế, nếu bạn thấy người cai rượu có các dấu hiệu bất thường, bạn cần đưa họ đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Ngoài ra, hãy sử dụng bia rượu một cách có kiểm soát. Trong những tình huống cần thiết phải uống rượu bia, bạn có thể sử dụng Thức uống giải rượu Acol Detox để giải rượu nhanh chóng và hỗ trợ bảo vệ gan tốt nhất khỏi tác hại từ bia rượu nhé!
>>> Hữu ích dành cho bạn:
